ระบบงบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงาน
Performance Based Budget ( PBB )

---

หัวข้อชี้แจง

1. สาเหตุที่ประเทศไทยพัฒนามาใช้งบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงาน
2. ลักษณะและหลักการของระบบงบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงาน
3. ขั้นตอนการดำเนินงานของส่วนราชการ
4. การกำหนดผลผลิต ผลลัพธ์ และตัวชี้วัด
5. การวางแผนงบประมาณรายจ่ายล่วงหน้าระยะปานกลาง
6. การคำนวณต้นทุนผลผลิต

1. สาเหตุที่ประเทศไทยพัฒนามาใช้งบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงาน

• ประเทศเพื่อนบ้านใช้ระบบงบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงานแล้ว
• วิกฤตเศรษฐกิจของประเทศ
• รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.2540
• พ.ร.บ.ข้อมูลข่าวสารทางราชการ พ.ศ.2540
• มติ ค.ร.ม. เมื่อ 11 พ.ค.42 ( เห็นชอบแผนปฏิรูประบบบริหารภาครัฐโดยให้ครอบคลุม 5 ด้าน คือ )
  • ด้านการบริหารงานภาครัฐ
  • ด้านงบประมาณ การเงิน และพัสดุ
  • ด้านการบริหารบุคคล
  • ด้านกฎหมาย
  • ด้านวัฒนธรรมและค่านิยม

2. ลักษณะและหลักการของระบบงบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงาน

• ลักษณะ
  • พัฒนามาจากงบประมาณแบบ PPBS
  • มุ่งเน้นเรื่อง ผลผลิต (OUTPUT) และ ผลลัพธ์ (OUTCOME)
  • มีตัวชี้วัดความสำเร็จของงานเป็นรูปธรรม
  • รายงานผล และ ประเมินผล อย่างจริงจัง
  • ต้องทำแผนกลยุทธ์, แผนงบประมาณรายจ่ายล่วงหน้าระยะปานกลาง และต้องคำนวณ ต้นทุนผลผลิต
• หลักการ
  • ผู้บริหาร มีอิสระ ในการบริหารงบประมาณ แต่ต้องรับผิดชอบต่อผลสำเร็จของงาน
  • รัฐหรือประชาชน ได้รับผลประโยชน์ หรือคุ้มค่าจากการใช้จ่ายของหน่วยงาน

3. ขั้นตอนการดำเนินงานของส่วนราชการ

• พัฒนามาตรฐานการจัดการทางการเงิน
• การจัดทำข้อตกลงการใช้ทรัพยากร (PSA)
• หน่วยงานบริหารงบประมาณตามข้อตกลง
• การติดตามและประเมินผล
• มาตรฐานการจัดการทางการเงิน 7 ด้าน
  • การวางแผนงบประมาณ
  • การคำนวณต้นทุนการผลิต
  • การจัดระบบการจัดซื้อจัดจ้าง
  • การบริหารทางการเงิน และการควบคุมงบประมาณ
  • รายงานทางการเงิน และผลการดำเนินงาน
  • การบริหารสินทรัพย์
  • การตรวจสอบภายใน

4. การกำหนดผลผลิต ผลลัพธ์ และตัวชี้วัด

• ผลผลิต คือ สิ่งของหรือบริการที่เป็นรูปธรรมหรือรับรู้ได้ ที่ทำการผลิตโดยหน่วยงานของรัฐ เพื่อให้บุคคลภายนอกได้ใช้ประโยชน์
• ผลลัพธ์ คือ ผลประโยชน์ ผลข้างเคียง ผลกระทบ ที่ชุมชนและสิ่งแวดล้อมได้รับ จากการใช้ประโยชน์จากสินค้าหรือบริการที่จัดทำขึ้นหรือผลิตขึ้น โดยหน่วยงานของรัฐ
• ตัวชี้วัด คือ ตัวบ่งชี้สภาพการบรรลุเป้าหมาย ทั้งในผลผลิตและผลลัพธ์ ครอบคลุมทั้ง ปริมาณ คุณภาพ เวลา ต้นทุน และสถานที่
  
  

  ตัวอย่าง ผลผลิต ผลลัพธ์ และตัวชี้วัด

  งาน : ป้องกันและปราบปรามผู้กระทำผิด (ของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ)

  ผลผลิต - ผู้กระทำผิดที่ถูกจับ ตัวชี้วัดผลผลิต - จำนวนผู้กระทำผิดที่ถูกจับหรือถูกลงโทษ

  ผลลัพธ์ - คดีอาชญากรรมลดลง ตัวชี้วัดผลลัพธ์ - จำนวนคดีอาชญากรรมลดลง

5. การวางแผนงบประมาณรายจ่ายล่วงหน้าระยะปานกลาง (MTEF)

แผนการจัดสรรงบประมาณรายจ่ายล่วงหน้า แสดงถึง ภาพรวมของภาระงบประมาณ ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต สำหรับงาน/โครงการ ที่ดำเนินการอยู่ในปัจจุบัน โดย

• ไม่รวมถึงคำขอตั้งงบประมาณของงาน/โครงการใหม่ ของปีงบประมาณในอนาคต
• รวมภาระงบประมาณที่จะเกิดขึ้นในอนาคตสำหรับงาน/โครงการ ที่เกิดขึ้นจากนโยบายปัจจุบัน (แผนงานปัจจุบัน)
  
  

  การจัดทำข้อมูลเพื่อจัดทำงบประมาณรายจ่ายล่วงหน้า ปีงบประมาณ พ.ศ.2546-2549 งาน/โครงการที่ดำเนินการตามภารกิจในปัจจุบัน
  ชื่อหน่วยงาน : กรมทะเบียนการค้า
  ชื่อ งาน/โครงการ	ชื่อ ผลผลิต	งบประมาณ 45	ประมาณการ 46 , 47 , 48 , 49
  งานส่งเสริมพัฒนา และรักษาความเป็นธรรม ทางการค้า	1.การจดทะเบียน 2.การบริการข้อมูล 3.การกำกับบัญชี 4.การกำกับชั่งตวงวัด 5.การกำกับเชื้อเพลิง	48 43 25 66 17	57 , 60 , 63 , 63 51 , 54 , 57 , 57 28 , 28 , 28 , 28 78 , 80 , 83 , 83 20 , 20 , 20 , 20
  รวม		199	234 , 242 , 251 , 251

6. การคำนวณต้นทุนผลผลิต

• ต้นทุนผลผลิต ใช้เป็นตัวชี้วัดประสิทธิภาพอย่างหนึ่ง คือ การสร้างผลผลิต หรือให้บริการภายในต้นทุนต่ำสุด ที่สามารถทำได้
• ต้นทุน มักจะนำเสนอในรูปค่าใช้จ่ายต่อหน่วยของผลผลิต เช่น ค่าใช้จ่ายของนักเรียนต่อคนต่อปี ค่าใช้จ่ายต่อครั้งในการตรวจรับของ
• หน่วยงานต้องคำนวณได้ว่าในการทำงาน 1 หน่วยผลผลิต ใช้ค่าใช้จ่ายเท่าใด

สรุปข้อแตกต่าง

สรุปข้อแตกต่าง
งบประมาณแบบ รผกง.	งบประมาณแบบมุ่งเน้นผลงาน
1. เน้นการวางแผนล่วงหน้า ไม่มีการกำหนดผลผลิต และผลลัพธ์	1. เน้นผลผลิตและผลลัพธ์
2. ควบคุมการใช้จ่ายงบประมาณ เป็นหมวดรายจ่าย 7 หมวด	2. ควบคุมการใช้จ่ายงบประมาณ เป็น 4 งบ คือ งบบุคลากร, งบดำเนินการ, งบลงทุน และ งบเงินอุดหนุน
3. วางแผนงบประมาณรายจ่ายล่วงหน้า 5 ปี ซึ่งในแต่ละปี สามารถแสดง งานหรือโครงการ ที่ต้องการดำเนินการ และไม่ต้องส่งให้สำนักงบประมาณ แต่นำแผนปีแรก มาจัดทำเป็น คำขอตั้งงบประมาณรายจ่ายประจำปี เพียงปีเดียว	3. วางแผนงบประมาณรายจ่ายล่วงหน้า 4 ปี ซึ่งปีแรกจะแสดง งานหรือโครงการ ที่ต้องการดำเนินการ ส่วน 3 ปี ถัดไปให้แสดงเฉพาะ ภาระงบประมาณ ที่จะเกิดขึ้นในอนาคตของ งานหรือโครงการ ที่ดำเนินการอยู่ในปัจจุบัน และต้องส่งให้ สำนักงบประมาณ โดยในปีแรกของแผน จะใช้เป็นคำขอตั้งงบประมาณ รายจ่ายประจำปีด้วย
4. คำขอตั้งงบประมาณรายจ่ายประจำปี แสดงเป็นรายการ และวงเงินงบประมาณ ของแต่ละรายการ	4. คำขอตั้งงบประมาณรายจ่ายประจำปี แสดงเป็นกิจกรรม แต่ละกิจกรรม ต้องระบุว่าได้ผลผลิตอะไร แต่ละผลผลิตใช้งบประมาณเท่าใด แสดงการคำนวณต้นทุนของผลผลิตด้วย
5. ให้ความสำคัญกับการควบคุมทรัพยากรที่ใช้ ในการดำเนินงาน	5. ให้ความสำคัญกับการประเมินผล คือ วัดผล การดำเนินงาน โดยกำหนดหน่วยวัดให้ชัดเจน